เกี่ยวกับหลักสูตรปวช.


การจัดการศึกษาระดับ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช)

พุทธศักราช 2545 ( ปรับปรุง พ.ศ. 2546 )
ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2550
สำหรับกลุ่มเป้าหมายที่อยู่นอกโรงเรียน

        ทิศทางการพัฒนาทางเศรษฐกิจของประเทศไทยปัจจุบันมุ่งไปในทิศทางของการเข้าสู่เวทีของการแข่งขันในระบบนานาชาติ ควบคู่ไปกับการสร้างรากฐานที่มั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศนอกเหนือจากการพัฒนาคนไทยให้มีความรู้ในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานแล้วยังจำเป็นต้องพัฒนาศักยภาพทางด้านวิชาชีพ ให้กับกำลังคนในส่วนที่เป็นกลไกสำคัญของการผลิต 

        ดังนั้นการผลิตกำลังคนจึงมีความสัมพันธ์กับความต้องการในการพัฒนากำลังคนเหล่านั้น การจัดการศึกษาให้ตอบสนองความต้องการในการใช้กำลังคนของประเทศ จึงเป็นการจัดการศึกษาที่จะเกิดประโยชน์อย่างคุ้มค่าที่สุดเมื่อพิจารณาถึงสภาพของแรงงานในปัจจุบันจะเห็นได้ว่ากำลังแรงงานส่วนใหญ่มีการศึกษาเพียงระดับมัธยมศึกษาตอนต้น  การพัฒนาศักยภาพของแรงงานที่มีงานทำให้มีระดับการศึกษาสูงขึ้นถึงระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพควรเป็นการพัฒนาคนที่ตอบสนองความต้องการของประเทศวิธีการจัดกระบวนการเรียนรู้สำหรับกลุ่มเป้าหมายที่มีงานทำแล้วให้มีระดับความรู้ความสามารถระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ เป็นการจัดการศึกษาเพื่อยกระดับความรู้พื้นฐานและความรู้ด้านอาชีพ โดยบูรณาการการทำงานเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เป็นการทำงานร่วมกันระหว่าง
  • สถานประกอบการหรือหน่วยงานต่างๆจะต้องส่งเสริม สนับสนุน และดูแลการจัดการศึกษา ตั้งแต่ต้นจนจบ
  • สถานศึกษา ซึ่งจะเป็นผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ที่หลักสูตากำหนด โดยมีเจ้าหน้าที่สถานศึกษา ครูประจำกลุ่มทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงาน อำนวยความสะดวก แนะแนวทางการเรียนรู้ และเป็นพี่เลี้ยงเพื่อให้ผู้เรียนบรรลุเป้าหมายของการศึกษา นอกจากนั้นยังมีวิทยากรซึ่งอยู่ในสถานประกอบเองหรือทรงคุณวุฒิภายนอกเป็นผู้ให้ความรู้แก่ผู้เรียน
  • ผู้เรียน ซึ่งจะร่วมวางแผนการเรียนรู้ของตนเองให้สอดคล้องสภาพการทำงานเพื่อบรรลุเป้าหมายของการศึกษา
        กระบวนการเรียนรู้ ให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ด้วยตนเองของผู้เรียน โดยมุ่งหมายให้ผู้เรียนสามารถกำหนดความต้องการการเรียนรู้ มีกระบวนการที่หลากหลายในการแสวงหาความรู้เพื่อให้เกอดความรู้อย่างแท้จริง ในวิชานั้นๆ การวัดและการประเมินผลจะวัดและประเมินผลจากผลที่เกิดขึ้นจริงในตัวผู้เรียนแต่ละคน ทั้งด้านเจตคติ ความรู้ และทักษะ โดยบรรลุตามมาตรฐานของหลักสูตร

หลักการ
  1. เป็นหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพหลังมัธยมศึกษาตอนต้น เพื่อพัฒนากำลังคนระดับฝีมือให้มีความชำนาญเฉพาะด้าน มีคุณธรรม บุคลิกภาพ และเจตคติที่เหมาะสม สามารถประกอบอาชีพได้ตรงตามความต้องการของตลาดแรงงาน และการประกอบอาชีพอิสระสอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจและสังคมทั้งในระดับท้องถิ่นและดับชาติ
  2. เป็นหลักสูตรที่เปิดโอกาสให้เลือกเรียนได้อย่างกว้างขวาง เพื่อเน้นความชำนาญเฉพาะด้านด้วยการปฏิบัติจริง สามารถเลือกวิธีการเรียนตามศักยภาพและโอกาสของผู้เรียน ถ่ายโอนผลการเรียน สะสมผลการเรียนเทียบโอนความรู้และประสบการณ์จากแหล่งวิทยาการ สถานประกอบการ และสถานประกอบการอาชีพอิสระได้
  3. เป็นหลักสูตรที่สนับสนุนการประสานความร่วมมือในการจัดการศึกษาร่วมกันระหว่างหน่วยงานและองค์กรที่เกี่ยวข้อง ทั่งภาคและและเอกชน
  4. เป็นหลักสูตรที่เปิดโอกาสให้สถานศึกษา ชุมชน และท้องถิ่น มีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตรให้ตรงตามความต้องการและสอดคล้องกับสภาพของชุมชนและท้องถิ่น
จุดมุ่งหมาย
  1. เพื่อให้มีความรู้ ทักษะ และประสบการณ์ในงานอาชีพตรงตามมาตรฐานวิชาชีพ นำไปปฏิบัติงานอาชีพได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถเลือกวิถีการดำรงชีวิต และการประกอบอาชีพได้อย่างเหมาะสมกับตนเอง สร้างสรรค์ความเจริญต่อชุมชน ท้องถิ่น และประเทศชาติ
  2. เพื่อให้เป็นผู้มีปัญญามีความคิดรึเริ่มสร้างสรรค์ ใฝ่เรียนรู้ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและการประกอบอาชีพสามารถสร้างอาชีพ มีทักษะในการจัดการและพัฒนาอาชีพให้ก้าวหน้าอยู่เสมอ
  3. เพื่อให้มีเจตคติที่ดีต่ออาชีพ มีความมั่นใจและภาคภูมิใจในวิชาชีพที่เรียน รักงานรักหน่วยงานสามารถทำงานเป็นหมู่คณะได้ดี โดยมีความเคารพสิทธิและหน้าที่ของตนเองและผู้อื่น
  4. เพื่อให้เป็นผู้มีพฤติกรรมทางสังคมที่ดีงาม ทั้งในการทำงาน การอยู่ร่วมกัน มีความรับผิดชอบต่อครอบครัว หน่วยงาน ท้องถิ่น และประเทศชาติ อุทิศตนเพื่อสังคม เข้าใจและเห็นคุณค่าของศิลปวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่น รู้จักใช้และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดี
  5. เพื่อให้มีบุคลิกภาพที่ดี มีมนุษยสัมพันธ์ มีคุณธรรม จริยธรรม และวินัยในตนเอง มีสุขภาพอนามัยที่สมบูรณ์ทั้งร่างกายและจิตใจ เหมาะสมกับงานอาชีพนั้น ๆ
  6. เพื่อให้ตระหนักและมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ สังคม การเมืองของประเทศ และโลกปัจจุบัน มีความรักชาติ สำนึกในความเป็นไทย เสียสละเพื่อส่วนรวม ดำรงไว้ซึ่งความมั่นคงของชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข
โครงสร้างหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช2545 (ปรับปรุง พ.ศ. 2546)

        ผู้สำเร็จการศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2545 (ปรับปรุง พ.ศ. 2546) จะต้องศึกษารายวิชาจากหมวดต่าง ๆ และเข้าร่วมกิจกรรมเสริมหลักสูตรรวม ไม่น้อยกว่า 102 หน่วยกิต ดังโครงสร้างต่อไปนี้

1. หมวดวิชาสามัญ ไม่น้อยกว่า 26 หน่วยกิต
        1.1 วิชาสามัญทั่วไป 18 หน่วยกิต
        1.2 วิชาสามัญพื้นฐานวิชาชีพ ไม่น้อยกว่า 8 หน่วยกิต
2. หมวดวิชาชีพอื่น ไม่น้อยกว่า 66 หน่วยกิต
        2.1 วิชาพื้นฐาน
        2.2 วิชาชีพสาขาวิชา
        2.3 วิชาชีพสาขางาน
        2.4 โครงการ 4 หน่วยกิต
3. หมวดวิชาเลือกเสรี ไม่น้อยกว่า 10 หน่วยกิต
4. ฝึกงาน (ไม่น้อยกว่า 1 ภาคเรียน)
5. กิจกรรมเสริมหลักสูตร ไม่น้อยกว่า 200 ชั่วโมง
        รวมไม่น้อยกว่า 102 หน่วยกิต

        ผู้เรียนต้องใช้เวลาเรียนตลอดหลักสูตร ไม่น้อยกว่า 6 ภาคเรียนๆ ละ 20 สัปดาห์ ยกเว้นกรณีที่มีการเทียบโอนผมการเรียนรู้ แต่ต้องมีเวลาเรียนในหลักสูตร ไม่น้อยกว่า 1 ภาคเรียน มีจำนวนหน่วยกิตตลอกหลักสูตร ไม่น้อยกว่า 102 หน่วยกิจ การคิดหน่วยกิตถือเกณฑ์ ดังนี้
  • รายวิชาภาคทฤษฎีตลอดภาคเรียน ไม่น้อยกว่า 20 ชั่วโมง มีค่า 1 หน่วยกิต
  • รายวิชาที่ประกอบด้วยภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ให้บูรณาการเรียนการสอนตลอดภาคเรียนไม่น้อยกว่า 40-60 ชั่วโมง มีค่า 1 หน่วยกิจ
  • การทำโครงการให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในหลักสูตร
        โครงสร้างของหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2545 (ปรับปรุง พ.ศ. 2546) แบ่งเป็น 3 หมวดวิชา ฝึกงานและกิจกรรมเสริมหลักสูตรดังนี้
  •  หมวดวิชาสามัญ แบ่งเป็น
    • วิชาสามัญทั่วไป เป็นวิชาที่เป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิต
    • วิชาสามัญพื้นฐานวิชาชีพ เป็นวิชาที่เป็นพื้นฐานสัมพันธ์กับวิชาชีพ
  •  หมวดวิชาชีพ แบ่งเป็น
    • วิชาชีพพื้นฐาน เป็นกลุ่มวิชาชีพสัมพันธ์ที่เป็นพื้นฐานที่จำเป็นในประเภทวิชานั้น ๆ
    • วิชาชีพสาขาวิชา เป็นกลุ่มวิชาชีพหลักในสาขาวิชานั้น ๆ
    • วิชาชีพสาขางาน เป็นกลุ่มวิชาชีพที่มุ่งให้ผู้เรียนมีความรู้และทักษะเฉพาะด้านในงานอาชีพตามความถนัดและความสนใจ
    • โครงการ
  • หมวดวิชาเลือกเสรี
  • ฝึกงาน
การประเมินผลการเรียน
        เป็นไปตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2545 พ.ศ. 2547

กิจกรรมเสริมหลักสูตร
        สถานศึกษาจัดให้มีกิจกรรมเพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม ระเบียบ วินัยของตนเองและส่งเสริมการทำงาน ใช้กระบวนการกลุ่มในการทำประโยชน์ต่อชุมชน ทำนุบำรุงขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามโดยการวางแผน ลงมือปฏิบัติ ประเมินผล และปรับปรุงการทำงาน

การสำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร
  1. ประเมินผ่านรายวิชาในหมวดวิชาสามัญ หมวดวิชาชีพ และหมวดวิชาเลือกเสรี ตามที่กำหนดไว้ในหลักสูตรแต่ละประเภทวิชาและสาขาวิชา
  2. ได้จำนวนหน่วยกิจสะสมตามโครงสร้างของหลักสูตรแต่ละประเภทวิชา สาขาวิชา/สาขางาน
  3. ได้ค่าระดับคะแนนเฉลี่ยสะสมไม่ต่ำกว่า 2.00
  4. เข้าร่วมกิจกรรมและผ่านการประเมินทุกภาคเรียน